گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریها یکی از گروههای کارشناسی معاونت بهداشتی است که در دو بخش واگیر و غیرواگیر ، وظیفه بررسی اپیدمیولوژیک بیماری‏های شایع ، پیشگیری از بیماری‏ها ، کنترل ، حذف و ریشه‏کنی برخی از بیماری‏های واگیر را طبق دستورالعمل‏های وزارت متبوع بر عهده دارد . دستیابی به این اهداف از طریق فعالیت‏هایی نظیر واکسیناسیون ، غربالگری ، اقدامات درمانی ، انجام طرح‏ها ،جمع‏آوری ، ثبت و تجزیه و تحلیل اطلاعات بخش سلامت ، شرکت در همایش‏ها و نشست‏های کشوری ، برگزاری کارگاه‏ها و دوره‏های آموزشی ، تدوین برنامه‏های عملیاتی و ... صورت می‏گیرد .

 در مجموع کلیه اقدامات مذکور در چهارچوب نظام مراقبت بیماریها می‏باشد که شامل بکارگیری اصول پیشگیری ، شناسایی و درمان مناسب بیماری ، بررسی و مراقبت اطرافیان بیمار و گزارش به موقع و صحیح بیماری بوده و نقش بسزایی در کنترل و جلوگیری ازاشاعه بیماری‏ها خواهد داشت .

 
گزارش بیماری‏‏ها از طریق تمام مراکز بهداشتی ، درمانی و آزمایشگاه‏ها بهمراه مراکز بهداشت شهرستان و از مراکز بهداشت شهرستان به معاونت بهداشتی دانشگاه انجام می‏گیرد و شامل دو گروه به شرح ذیل است:

۱-     بیماری‏های مشمول گزارش فوری(تلفنی) :( طغیان بیماری‏های منتقله از آب و غذا ( وبا ،بوتولیسم و...) ، فلج شل حاد ، سرخک ، سندرم سرخجه مادرزادی ، دیفتری ، کزازنوزادان ، مننژیت ، عوارض ایمنسازی ( موارد مرگ ، بستری در بیمارستان ، آبسه ، کلیهپیامدهای غیرمعمول شدید یا خوشه‏ای بزرگ و هرگونه عارضه‏ای که باعث تشویش اذهان عمومی شود ) ، طاعون ، تیفوس ، تب زرد ، مالاریا ، کم‏کاری مادرزادی تیروئید ، سیاه زخم تنفسی ، هر مورد حیوان گزیدگی ، بیماری‏های بثوری خونریزی دهنده ( CCHF ) ،شیستوزومیازیس وهرگونه افزایش ناگهانی موارد بیماری‏های عفونی

۲-  بیماری‏های مشمول گزارش غیرفوری: سل ، جذام ، سیاه سرفه ، کزاز بالغین ، عوارض ایمنسازی (سایرموارد) ، ایدزو موارد HIV مثبت ، بیماری‏های آمیزشی ، انواع هپاتیت ویرال ( A,B,C,D,E ) ،تیفوئید ، شیگلوز ، لپتوسپیروز ، سیاه زخم جلدی ، کالا آزار ، تب مالت ، سالک ،عفونت‏های بیمارستانی